Η αξία των αξιών

Κρίση αξιών, έτσι ονομάζουν ένα μέρος του συνολικού προβλήματος της εποχής μας.

Κάποιοι πιστεύουν πως οι αξίες έχουν χαθεί από τη ζωή μας, πως ζούμε σε μια εποχή χωρίς ιδανικά. Και σύμφωνα με αυτούς, αυτός είναι ο λόγος που έχει χαθεί το ενδιαφέρον. Θεωρούν πως υπάρχουν κάποιες αξίες που είναι »σωστό» να λειτουργούν ως φωτοδότες στην πορεία του ανθρώπου, ο οποίος ενεργεί βάσει αυτών. Πιστεύουν πως κάποτε υπήρχαν τέτοιου είδους ιδανικά που έδιναν νόημα στη ζωή και πως πλέον έχουν ξεχαστεί, δεν τραβούν την προσοχή και είναι παλιομοδίτικα. Ελπίζουν ότι με την επαναφορά των αγνοούμενων αξιών τα προβλήματα θα λυθούν, ή τουλάχιστον θα μειωθούν.

Κάποιοι άλλοι θεωρούν πως τέτοιου είδους αξίες αποτελούν εμπόδιο στην εξέλιξη του ανθρώπου. Πιστεύουν πως η σημερινή ύπαρξη τέτοιων ιδανικών ή προτύπων οφείλεται στην ύπουλη και υστερόβουλη επιβολή τους. Αποτέλεσαν μέσο χειραγώγησης των ανθρώπων, οι οποίοι εκ φύσεως έχουν την ανάγκη θέασης προτύπων, γιατί ευτυχώς ή δυστυχώς, ο άνθρωπος είναι ον μιμητικό. Αυτοί πιστεύουν πως το θέμα της κρίσης των αξιών αναφέρεται στις τελευταίες προσπάθειες του ανθρώπου να αποβάλλει εντελώς κάθε είδους αξία, ώστε να εξελιχθεί όντας ελεύθερος. Και ελπίζουν αυτό να γίνει πραγματικότητα.

Άλλοι θεωρούν πως υπάρχουν αξίες και ιδανικά, τα οποία είναι ωφέλιμο να έχει υπ’ όψιν του ο άνθρωπος. Αλλά θεωρούν πως σήμερα έχουν χάσει τα πρότυπα αυτά τη σημασία, το βάρος που είχαν κάποτε, εξαιτίας της προβολής αρνητικών (σε σχέση με τα προηγούμενα) προτύπων. Για παράδειγμα, βάλλεται η αξία της τιμιότητας και έχει χάσει το παλιό της κύρος, επειδή σήμερα έχει αποδειχθεί πως κάποιες φορές το ατομικό ή ομαδικό συμφέρον ευνοείται περισσότερο από την ατιμία (το αντίθετο της τιμιότητας, τέλος πάντων). Ελπίζουν πως η παραδειγματική τιμωρία κάποιων από αυτούς που έχουν προβάλλει αρνητικά πρότυπα θα δώσει ισχύ στις »ορθές» αξίες και θα πατάξει τις »αρνητικές» αξίες.

Άλλοι απλώς αποδέχονται την ύπαρξη προτύπων, αξιών, σαν ένα επιπλέον στοιχείο μέσα στη χαοτική πολυφωνία αυτής της εποχής. Άλλοτε οδηγούνται βάσει αυτών, ενώ άλλοτε όχι, άλλοτε συνειδητά, ενώ άλλοτε εν αγνοία τους. Δεν τους απασχολεί το αν οι αξίες αυτές θα αποκτήσουν κάποιο παρελθοντικό, χαμένο γόητρο ή αν θα εξαλειφθούν από το νου των ανθρώπων, απλά συμβιώνουν (άλλοτε αρμονικά και άλλοτε όχι τόσο) με μια παραπάνω έννοια (αυτή των αξιών), απαθείς και αποστασιοποιημένοι μπροστά στα γεγονότα που την αφορούν. Κάποιοι από αυτούς, ίσως να νομίζουν πως δεν έχουν το σθένος να αλλάξουν κάτι ή να ενισχύσουν μια άποψη με την παρουσία τους και απλώς είναι θεατές της κατάστασης.

.
Άλλοι βαδίζουν το μονοπάτι της ζωής βάσει προσωπικών, ατομικών αξιών. Υπάρχει η περίπτωση κάποια από τις προσωπικές τους αξίες να είναι σπάνια ή και μοναδική. Τέτοιες αξίες μπορεί να είναι ωφέλιμες, καταστροφικές ή εντελώς ουδέτερες (δεν έχουν σαν αποτέλεσμα καμία μεταβολή) για την κοινωνία και για το ίδιο το άτομο. Κάποιοι από αυτούς έχουν σαν στόχο την επιβολή των ατομικών τους ιδανικών σε όλη την κοινωνία αν αυτό είναι εφικτό, ενώ άλλοι δεν ενδιαφέρονται για κάτι τέτοιο.

Νομίζω πως η προβληματική του θέματος της αξίας των αξιών, τόσο σήμερα, όσο και πάντοτε, έγκειται στην χρήση των λέξεων καθώς και στην αποσαφήνιση της έννοιας στην οποία αναφέρονται.

Πανέμορφες λέξεις χρησιμοποιούνται για να γίνει αναφορά σε απαίσια νοήματα και απαίσιες λέξεις χρησιμοποιούνται για να γίνει αναφορά σε πανέμορφα νοήματα. (Αν και υπάρχουν εξαιρέσεις…)

Ένα παράδειγμα τέτοιας αξίας της οποίας το νόημα έχει θολώσει, είναι η αγάπη. Πόσες φορές έχει χρησιμοποιηθεί αυτή η λέξη για να γίνει αναφορά στην έννοια της συνήθειας; Ή του οίκτου; Ή της ανοχής;

Μετά από ένα τέτοιο προβληματισμό, νομίζω πως οι σκέψεις για στάση απέναντι σε κάποια αξία έχει νόημα να έπονται της αποσαφήνισης του νοήματος που εκφράζει. Ίσως μετά από αυτό, κάθε στάση και ενέργεια να είναι εντελώς ανούσια.

Advertisements

About Κυάνεον Σέλας

מנא ,מנא, תקל, ופרסין
This entry was posted in Κοινωνία and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

2 Responses to Η αξία των αξιών

  1. Ο/Η Eponymous λέει:

    Εγώ περιμένω πως και πως την «Κρίση των Ανάξιων»…

  2. Ο/Η Κυάνεον Σέλας λέει:

    Κι εγώ, Eponymous… Αν και οι ανάξιοι είναι δύσκολο να νιώσουν κάποια αληθινή κρίση.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s